Kobieta 18–24 lat — pierwsze badania profilaktyczne w NFZ

Pełnoletność to dobry moment, żeby sprawdzić, co NFZ oferuje profilaktycznie. Zanim pojawią się programy kierowane do 25-latek i starszych, kilka ważnych badań jest dostępnych od razu — bez skierowania, bez dodatkowych kosztów. W tym artykule: z czego możesz skorzystać w pierwszych latach dorosłości, krok po kroku.

Stomatolog — bez skierowania od pełnoletności

Według pacjent.gov.pl każda osoba ubezpieczona w NFZ ma prawo do bezpłatnego badania stomatologicznego z instruktażem higieny jamy ustnej raz w roku — bez skierowania, niezależnie od wieku.

W zakres bezpłatnej wizyty wchodzi:

• badanie i ocena stanu uzębienia
• instruktaż higieny (technika mycia, używanie nici)
• leczenie bólu, plombowanie, leczenie kanałowe (gdy jest wskazanie)
• usuwanie kamienia nazębnego

Jak się zapisać: zadzwoń lub przyjdź do dowolnego dentysty z umową NFZ albo użyj e-rejestracji na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP). Jedna wizyta rocznie wystarczy, żeby wychwycić próchnicę na wczesnym etapie — zanim staje się droższym problemem.

Dermatolog — badanie znamion od 18. roku życia

Czerniak jest jednym z niewielu nowotworów, które realnie dotyczą młodych dorosłych. Polska Akademia Czerniaka wskazuje, że profilaktyczne badanie dermatoskopowe znamion powinno być wykonywane raz w roku od 18. roku życia.

Jak uzyskać dostęp: potrzebujesz skierowania od lekarza POZ — na wizycie u swojego lekarza pierwszego kontaktu powiedz, że chcesz skierowanie do dermatologa na kontrolę znamion.

Co dzieje się na miejscu: lekarz ogląda wszystkie znamiona dermatoskopem — urządzeniem z powiększeniem i podświetleniem, które pozwala ocenić strukturę pieprzyka bez nacięcia skóry. Badanie trwa zwykle 15–20 minut i jest bezbolesne.

Więcej o tym, jak wygląda wizyta i na co zwraca uwagę dermatolog, przeczytasz w poście Badanie znamion u dermatologa — kto powinien i jak się zapisać.

Bilans Moje Zdrowie — od 20. roku życia

Program Moje Zdrowie to bezpłatny bilans zdrowia dostępny od 20. roku życia, realizowany w Twojej przychodni POZ.

Bilans składa się z trzech etapów:

1. Ankieta zdrowotna — pytania o styl życia, obciążenia rodzinne, objawy. Wypełnisz ją na IKP, w aplikacji mojeIKP lub w przychodni z pomocą personelu.
2. Badania — zakres dobierany na podstawie ankiety. Typowo obejmuje morfologię krwi, glukozę, lipidy, ciśnienie, wagę i BMI.
3. Wizyta podsumowująca — lekarz lub pielęgniarka omawia wyniki i przekazuje Indywidualny Plan Zdrowotny (IPZ) z zaleceniami.

Jak się zapisać: na IKP wybierz „Umów badanie profilaktyczne” lub zgłoś się bezpośrednio do swojej przychodni POZ. Program jest bezpłatny i nie wymaga skierowania.

Test HPV-HR — program zaczyna się od 25. roku życia

Program profilaktyki raka szyjki macicy w NFZ obejmuje kobiety w wieku 25–64 lat: test HPV-HR wykonywany jest co 5 lat, bezpłatnie, bez skierowania.

Jeśli masz teraz 18–24 lata — na ten program czekasz. Program startuje od 25. roku życia zgodnie z rekomendacjami NFZ. Jeśli nie masz objawów, nie musisz tego przyspieszać.

Jeśli po 25. roku życia wynik testu HPV-HR będzie dodatni, kolejnym krokiem może być kolposkopia. O tym, jak przebiega to badanie, przeczytasz w Kolposkopia — kiedy się ją wykonuje i jak wygląda badanie.

Wizyta ginekologiczna — niezależnie od programu

Formalny program NFZ dla ginekologii zaczyna się od 25. roku życia, ale wizyta u ginekologa jest wskazana wcześniej, gdy:

• jesteś aktywna seksualnie,
• masz bolesne lub nieregularne miesiączki,
• planujesz antykoncepcję hormonalną,
• masz objawy infekcji intymnej.

Do ginekologa w ramach POZ możesz pójść bez skierowania — wystarczy ubezpieczenie NFZ. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, Twój lekarz POZ może też pomóc wskazać odpowiedniego specjalistę i wystawić skierowanie, jeśli będzie potrzebne.

Cztery badania — podsumowanie

Nie musisz czekać, aż coś zaczyna boleć — te badania są po to, żeby wychwycić problemy zanim dadzą objawy.

Pamiętaj: treści na tym blogu mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Jeśli masz niepokojące objawy — zmiany na skórze, krwawienia między miesiączkami, bóle brzucha — skontaktuj się ze swoim lekarzem POZ.