Mammografia po 45. roku życia — bezpłatne badanie ratujące życie

Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów wykrywany jest co roku u około 20 tysięcy kobiet. Dobra wiadomość: jeśli zostanie wykryty na wczesnym etapie, w 90% przypadków da się go skutecznie wyleczyć.

Najprostszym narzędziem wczesnego wykrycia jest mammografia — badanie obrazowe wykonywane w ramach Programu Profilaktyki Raka Piersi NFZ, dostępne bezpłatnie i bez skierowania.

Kto może skorzystać

Z bezpłatnej mammografii w programie NFZ mogą skorzystać:

• Kobiety w wieku 45–74 lata — raz na 24 miesiące
• Kobiety w wieku 45–74 z grupy ryzyka (rak piersi u matki, siostry lub córki przed 50. r.ż., albo zmutowany gen BRCA1/BRCA2) — raz na 12 miesięcy

Wystarczy ubezpieczenie w NFZ. Nie potrzebujesz skierowania ani konsultacji u lekarza POZ.

Jak się zapisać

Są dwie ścieżki:

1. Zgłoś się do placówki realizującej Program Profilaktyki Raka Piersi — wystarczy zadzwonić i umówić termin. Lista placówek z umową NFZ na terenie Warszawy dostępna w naszej wyszukiwarce placówek.
2. Skorzystaj z mammobusu — mobilne pracownie mammograficzne objeżdżają dzielnice Warszawy i miasta w województwie. Aktualny harmonogram publikuje Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ.

Jak wygląda badanie

Mammografia trwa około 15–20 minut. Każda pierś jest umieszczana między dwiema płytami aparatu RTG i lekko uciskana — to konieczne, żeby otrzymać wyraźny obraz. Wykonuje się dwa zdjęcia każdej piersi (z góry i z boku).

Sam ucisk może być niekomfortowy, ale trwa kilka sekund. Większość kobiet opisuje go jako „nieprzyjemny”, nie „bolesny”.

Co jeśli wynik jest nieprawidłowy

Wynik mammografii to nie diagnoza — to wskazówka, czy potrzebne są dalsze badania. Jeśli radiolog dostrzeże coś podejrzanego, dostaniesz skierowanie na pogłębioną diagnostykę: USG piersi, biopsja, badanie histopatologiczne.

Większość nieprawidłowych wyników nie oznacza raka — często to torbiele lub gruczolakowłókniaki. Ale tylko dalsze badania mogą to potwierdzić.

Co jeśli mam mniej niż 45 lat

Program NFZ obejmuje wiek 45–74, bo to grupa o statystycznie najwyższym ryzyku. Młodsze kobiety:

• mają inną budowę gruczołu piersiowego — mammografia jest mniej skuteczna
• powinny samodzielnie badać piersi raz w miesiącu (po miesiączce)
• mogą wykonać USG piersi odpłatnie lub na skierowanie od ginekologa, jeśli wyczują niepokojącą zmianę

W razie wątpliwości skonsultuj się ze swoim ginekologiem lub lekarzem POZ.

Pamiętaj: treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Każdą niepokojącą zmianę w piersi (guzek, wciągnięcie skóry, wyciek z brodawki) skonsultuj z lekarzem niezależnie od wieku — nie czekaj na termin badania przesiewowego.